Irma Loeffen en Piet Wammes bij 'dn bol' en de herinneringsplaat. (Foto Berco Buter)
Irma Loeffen en Piet Wammes bij 'dn bol' en de herinneringsplaat. (Foto Berco Buter) (Foto: )

Herinneringen ophalen bij 'd'n bol'

Deest - Sinds het graven van de nevengeul in de Waal bij Deest is het voor bewoners niet meer mogelijk om langs 'd'n bol' te lopen. 'Bollen' die herinneren aan het industriële verleden van het dorp. Irma Loeffen en Piet Wammes brachten daarin verandering. "Een plek om mooie herinneringen op te halen."

Deest, een dorpje aan de Waal, was vanaf medio negentiende eeuw een fabrieksdorp met veel industrie. Die industriële geschiedenis gaat terug tot 1851. Er werd toen een steenbakkerij gebouwd, gevolgd door een scheepswerf en in 1921 een dakpannenfabriek. Deze laatste stond midden in het dorp en in de uiterwaarden. Daarnaast stonden er vele jaren ook vier veldovens in die uiterwaarden. Veel bedrijvigheid, veel industrie en veel werkgelegenheid voor de mensen in en rondom Deest.

Irma Loeffen, geboren en getogen in Deest, heeft zich verdiept in de geschiedenis van 'haar' dorp. "Één conclusie is zeker; de mensen hebben er altijd hard gewerkt. Alle veldovens zijn inmiddels verdwenen. Er staat alleen nog een stukje pijp en een gedeelte van een oven. De rest is verdwenen. Deest ligt aan het water en dat was gunstig voor de industrie. Kolen werden er gelost en dakpannen geladen en gelost. De schepen werden vastgelegd aan meerpalen. Die meerpalen worden ook wel de bolder genoemd en op z'n dialect 'd'n bol'. Het is in ons dorp een begrip."

Bij de scheepswerf en het Waalstrandje stonden eerder drie bolders (bollen): twee aan de kade en één op het Waalstrandje, geplaatst tussen 1850 en 1920. Naast een praktische functie had 'd'n bol' ook een sociale functie. Loeffen: "Als we het hebben over 'd'n bol' dan weet iedereen waar we het over hebben. Bij 'd'n bol' kwam men bijeen om te vissen, te zwemmen, af te spreken met vrienden en het was dé ontmoetingsplek voor verliefde stellen. Bijna elke Deestenaar heeft er zo zijn of haar eigen ervaring en herinnering bij."

Rijkswaterstaat en Boskalis graven een nevengeul door de uiterwaarden en daardoor is d'n bol niet meer toegankelijk. "Dat vond ik jammer en was reden voor actie. Er zijn zoveel herinneringen en verhalen die bij deze plaats horen. Samen met mijn vriend Piet hebben we een verzoek ingediend om de grootste bolder naar de andere kant van de geul te verplaatsen. En ons verzoek is gehonoreerd!"

De mensen uit Deest kunnen vanaf heden dus weer vissen en wandelen bij en langs d'n bol. "De geschiedenis is erg belangrijk voor de mensen uit Deest en zo laten we deze herinneringsplek niet verloren gaan. We hebben van velen veel medewerking gekregen. Lassers Joey Veerbeek en Henk van Haarlem hebben een herinneringsplaat gelast, Scheepswerf Ravenstein heeft d'n bol afgestaan en medewerking verleend bij het verplaatsen. In de toekomst willen we er graag een bankje bij zetten. Wandelaars kunnen dan genieten van het uitzicht over de Waal en het dorp, kijkend naar d'n bol en oude herinneringen ophalen."

(Tekst: Hanneke Hoefnagel)

Meer berichten